కవిత్వ విశ్లేషణ

పుష్యమీ సాగర్ కవిత-ఓ పుట్టుక వ్యథ





విమర్శలో సామాజిక వాస్తవికత(social reality)అనేఅంశాన్నొకదాన్ని చూస్తాం.సమాజంలోని అంశాలని గమనించిసృజన చేసినప్పుడు దాని సామాజిక వాస్తవికతగా చెబుతాం.ఈక్రమంలోనే సవిమర్శక వాస్తవికత(Critical reality)ఒకటి కనిపిస్తుంది.సమాజంలోని అన్యాయాలను,వ్యత్యాసాలను గుర్తించి వాటిని విశ్లేషిస్తూ రచనలు చేయడం.కేవలం సమస్యను చూడటంతోనే ముగించేసిందని విమర్శకుల నిందల్నిమోసినా ఈ అంశం అనేక సూక్ష్మాంశాలని వెలికితెచ్చింది.

అభ్యుదయ భావనని తీసుకొని వెలికి వచ్చిన అనేక వాదాలలో ఈవాస్తవ ప్రతిఫలనాలున్నాయి.ఏ సృజనకారుడైనా తానున్న కాలానికి సమాజానికి కట్టుబడకుంటే అతనిలోఈ వాస్తవాంశ ఆశించిన స్థాయిలో కనిపించదు.

సమాజంలోని ఒక అమానవీయ సంఘటనని,సందర్భాన్ని ఉద్వేగంగా వ్యక్తంచేసారు సాగర్.నిర్మాణపరంగా చూస్తేఇందులో రెండు అంశాలున్నాయి. కొంత సేపు ప్రథమ పురుష కథనం ,మరో భాగంలో ఉత్తమ పురుష కథనం ఈరెంటిలోనూ సారవంతమైన ఉద్వేగాన్ని పలికించారు.

"కోట్ల కణాల యుద్ధంలో గెలిచి
చొరబడింది మాతృగర్భంలోకి
రేపటి భవితకి పునాదిలా"--ఇది నిజానికి ఒక అనిర్దిష్ట వాక్యం కవి దేన్ని గురించి చెబుతున్నాడో తెలీకుండా పరోక్ష స్పృహ కలిగిస్తాడు.ఇలా ప్రాణం గర్భంలో చేరడందగ్గరనుంచి,అందులో నిలదొక్కుకోవడం దాకా కవిత సహజంగా సాగిపోతుంది.

"ప్రతిక్షణం పోరాటమే నీలో నిలబడటంకోసం"..ఈ వాక్యం నుంచే కవియొక్క దర్శనం కవితపై ప్రభావం చూపుతుంది..నిజానికి ఇక్కడ కవి స్వరం మారింది.పాత్ర లోకి లీనమై నాటకీయమైన (Drametic0వాక్యాల్ని ఇక్కడ నిర్మిస్తారు.

"వివక్ష నీ నరనరాననింపి /విత్తనంలా మొలవ బోతున్న నన్ను /విచ్చిత్తి చేస్తున్నావు"...సవిమర్శకవాస్తవికత భవిష్యత్తును దర్శిస్తుంది..ఈకవిత ఇలాంటి వాక్యాలతోనే ముగుస్తుంది..

"నీ గుడ్డి తప్పుకి మూల్యాన్ని చెల్లిస్తావు
ఒక్కో నలుసుని నలు దిక్కులా వెదుకుతూ"

వర్తమాన సమాజాన్ని ఎక్కువగా పీడుస్తున్న అనేక సమస్యల్లో భ్రూణ హత్యలొకటి..ఈఅంశాన్ని సమాంతరానుభవాన్ని పొందేలా అందించారు పుష్యమీ సాగర్.ఇలాంటి కొత్త అంశాలని(ఈ అంశంపై కవితలు గతంలోవచ్చినప్పటికి..అవితక్కువే మిగత అంశాలతోపోలిస్తే)కవులందరూ లోకనికి అందిచాలని ఆశిద్దాం.మంచి కవిత అందించి నందుకు పుష్యమీ సాగర్ గారికి అభినందనలు.

12.8.2013
                                                                          
                                                                                        

                                                                                                             ____ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

డా.ప్రతాప్ కత్తిమండ-మరణ శయ్య





abstraact అనే పదానికి సూక్ష్మీకరణ అనేఅర్థం ఉంది.నిజానికి సూక్ష్మీకరించినపుడు విషయం మొత్తం అవగాహనకు రాదు. ఒక సన్నివేశాన్నో,వాతావరణాన్నో తెలుపుతున్నపుడు ఆ సందర్భంలోని అంశాల సంభావ్యతలవల్ల చెప్పాలనుకున్నది చేరుతుంది.వాక్యాలు ఒక స్థాయిలో సూక్ష్మీకరింపబడి ఇతర వాక్యాలతో సంబంధాన్ని ఏర్పరచుకుని ఒక వాతావరణాన్నో,సందర్భాన్నో చెబుతాయి.ఇది భాషా శాస్త్రంలోని "సంధాయక సంబంధం"(Cohesive link)లాంటిది.


భావచిత్రం-అనేపదం ఒకటి వినిపిస్తూ ఉంటుంది.సంపూర్తిగ
అ ఒక దృశ్యాన్ని వర్ణిస్తే,చిత్రిస్తే అది భావచిత్రం(Imege).కొన్ని అంశాలు వాతావరణాన్ని దృశ్యాన్ని స్ఫురించేటట్టు చేస్తే అది నైరూప్యతకు దగ్గరగా ఉంటుంది.అయితే ఇందులో స్ఫురణకు దోహద పడనివి,సామాన్య దృష్టికి కూడా కనపడనివి ఉంటాయి.

డా.ప్రతాప్ కత్తిమండ "మరణ శయ్య"-కవిత "ఎయిడ్స్"వంటి వైరస్ లకు సంబందించి ప్రేరణాత్మకమైన వాక్యాలని
అందించింది.నాలుగు భాగాలుగా కనిపించే ఈకవితలో మొదటి దానిలో విషయాన్ని ప్రతిపాదిస్తారు.రెండవ దాంట్లో కారణాన్ని వివరిస్తూ హెచ్చరిస్తారు.మూడవదాంట్లో పైన చెప్పుకున్న ఒక సూక్ష్మీకరింప బడ్డ చిత్రం కనిపిస్తుంది.

"పరిమళాల మంచంపై
సరసాల షోకులతో/పొంగి దొర్లిన నాకు
అదే మంచం/మరణశయ్య గా మారింది"

"మత్తెక్కించే అందం/పక్కకు లాగితే
మతి చెదిరిన నేను/గతి లేకుండా పోయాను "

ఈరెండు వాక్యాలు కవి చెప్పాలనుకున్న వాతావరణం లోనికి తీసుకెళతాయి.మూడవ భాగంలో వాక్యాన్ని పదబంధంగా సూక్ష్మీకరించడం కనిపిస్తుంది.

"జాజుల సువాసనలు/గాజుల గల గలలు
అత్తరు పరిమళాల/అక్రమ సంబంధాలు
చిత్తడి జీవితాలు/చిత్తయ్యే బతుకులు "

ఈ ఆరు పద బంధాలు అర్థపరంగా వాక్యాలంత నిడివి కలిగినవి.ఇందులో వాక్య నిర్మాణ పద్దతిలో చూస్తే కేవలం క్రియలని మాత్రమే ఉప సం హరించారు.ఇవి సామాన్య వ్యవహారంలోనివే. రెందు ప్రేరకాంశాలు,కారణం,పరిణామం వీటిని ఈ అంశాలు వెల్లడిస్తాయి.చివరి భాగంలో పర్యవసానాన్ని చెప్పి ముగిస్తారు.చిన్న కవితే అయిన నిర్మాణ వ్యూహం ఇందులో కనిపిస్తుంది.వస్తువు కూడ మానవ స్వభావాలని పరోక్షంగా చెప్పేదే.మంచికవిత అందించి నందుకు ప్రతాప్ గారికి అభినందనలు.


                                                              

                                                                 










                                                                                          _____ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

అన్నవరం దేవేందర్-గుడ్డీస్





ప్రతీ ఆటకీ,శాస్త్రానికీ,అంశానికి కొంత పరిభాష ఉంటుంది.ఇది అనేక కోణాలలో ఆప్రాంతంలో,వ్యక్తుల మధ్య వాడుకలో ఉంటుంది.ఆవ్యక్తులు,ప్రాంతాలు పరిసరాలు సంస్కృతి సంప్రదాయాలతో సంబంధంలేనివారికి ఈ పదజాలం దూరంగా ఉండవచ్చు.జలియ క్రిస్టీనాచెప్పిన అంతర్గతవచనం(Inter textuality)ఇలాంటిదే.

అన్నవరందేవేందర్ తెలంగాణాలో పల్లెప్రజలలో ఎక్కువగా అలవాటులో ఉన్న "పచ్చీస్"ఆటకు సంబంధించిన పరిభాషతో ఉద్యమ సందర్భాన్ని స్ఫురింపజేస్తూ రాసినకవిత"గుడ్డీస్".ఇందులోపచ్చీస్ ఆటలోని ఎత్తులు,పయ్యెత్తుల గురించి చెబుతున్నట్టుగా ఉంటుంది కానీ దాన్నానుకొని తను చెప్పాలనుకొన్న అంశాన్ని చెప్పడం ఇందులో కనిపిస్తుంది.

ఈదశాబ్దంలో తెలంగాణాఉద్యమం,దళిత బహుజన వాదాలు ప్రజావ్యవహారంలోని జీవద్భాషకు సాహిత్యంలో ఉనికిని తెచ్చాయి.
ఆయా జీవితాలు,సంస్కారం,సంప్రదాయాలు కవిత్వంలో అనేక మార్గాలలో ప్రతిఫలించాయి.

"పిడికిట్ల గవ్వల/గలగలా చప్పుళ్ళు
పచ్చీస్ ,తీస్ దస్సులతో/గడ గడలాడిస్తా"

"గడల మీద కూకున్నా/గడ్డ మీద నిలబడ్డా
గండం తప్పది "
మొదటి వాక్యంలో ఆట నడకని,రెండవవాక్యంలో ఉద్యమ సందర్భాన్ని నడుపటం ఇందులో కనిపిస్తుంది.ఇలంటిదాన్ని అనువర్తనగమనం అన్నారు.పై యూనిట్లలో రెండవ భాగంలో మూడు అంశాలున్నాయి.మొదటిది ఒక సందర్భాన్ని రెండవది మరో సందర్భాన్ని మూడవది ఈరెంటికీ సమన్వయమయ్యేలా ప్రవర్తిస్తుంది.

ఇందులో కొంత పరిభాషకూడ గమనించదగ్గది,పచ్చీస్>ఐదు గవ్వలు వెల్కల పడటం,తీస్>ఆరువెలకల పడటం,(ఇందులో మొత్తం గవ్వలు 7.ఒక్కో దానికి 5 పాయింట్లు లెక్కిస్తారు)దస్>ఒకటి వెల్కల పడటం.దూగ తీని,చారి లాంతివి అలాంటివే
.ఇవన్నీ పందాలు.ఈ క్రమంలోనూ ఉద్యమంలోనిధర్మంపట్ల నమ్మకాన్ని ప్రదర్శిస్తాడు.

"గవ్వలు ధర్మం చెడలే/గౌరాంతం గడ దించుతాయి
సంకలమంటి సంబురమైనా/దూగ తీని చారీలే"
"పోరాట నేలలో పచ్చీస్ ఆటలో/నిన్ను ఓడ కొట్టేందుకు
సంపుడు పంజం పుట్టింది/పానషరం పట్టి అయినా గెలుస్తా"
గౌరాంతం,సంబురం,పానషరం లాంటి పదాలు తెలంగాణా భాషాసౌందర్యాన్ని చెబుతాయి.రెంటి మధ్య కవితలో అన్నవరం సాధించిన సమన్వయం గొప్పగా ఆకట్టుకొంటుంది.

తొవ్వ,నడక,మంకమ్మ తోట లేబర్ అడ్దా,బొడ్దుమల్లె చెట్టు,పొద్దుపొడుపు లాంటి సంపుటాలు అన్నవరం శైలికి ,దృష్టికి అద్దం పడుతాయి.అత్యంత సుకుమారంగా అన్నవరం జీవద్భాషని కవిత్వంలో ప్రదర్శిస్తాడు.వస్తువుతోనే కాదు భాషతోకూడా అన్నవరం విలక్షణంగా కనిపిస్తాడు.మంచి కవితని పంచుకున్నందుకు అన్నవరం దేవేందర్ గారికి అభినందనలు.

                                                                                                                             

                                                                                                                         













                                                                                                                                                                                                            _____ఎం.నారాయణ శర్మ
                           

కవిత్వ విశ్లేషణ

నందకిషోర్ కవిత:రాఖీ





జీవితం కొన్ని అడుగులువేసాక,కొంత కాలం గడిచిపోయాక గతానికి,వర్తమనానికీ మధ్య సంఘర్షణ ఒకటి ఉంటుంది.ఇది కాలాల సందర్భంగా వాటిని పునశ్చరణచేస్తుంది.పునశ్చరణ(Anamnesis)అనే పదాన్ని వ్యక్తులు,సందర్భాలు,స్థలాలు మొదలైన వాటిని ఆయా సందర్భాలనుంచి గుర్తుచేసుకునే క్రమంలో ఉపయోగిస్తారు.

నందకిషోర్ ఇలాంటి సందర్భాన్నించే గతాన్ని,అందులోనుంచి వ్యక్తుల్ని పునస్సృష్టిస్తున్నారు.ఇవి సంప్రదాయంలోని,ఆధునిక జీవితానికి సంబంధించి అనేక సంఘర్షణలని వెలిగక్కుతుంది.ఈ కవితలొ తెలంగాణా ప్రాంతీయ పద జాలం(Preventialism)ఒక ప్రత్యేక ఆకర్షణ.ఈ దశాబ్దికి ఈవలి భాగంలో కవిత్వంలో తెలంగాణా నుడికారాన్ని ఎక్కువగా ఉపయోగించారు.ఒక క్రమంలో ఈ దశాబ్దిని తెలంగణా ఉద్యమం సాహితీ ముఖంగా ప్రభావితం చేసింది.

ఇందులోది"రాఖీ"పండగకు సంబంధించిన ఇతివృత్తం.కాని ఇందులో స్వరం తానుద్దేశిస్తున్న రెండు పాత్రల ప్రేమాభిమానాలకు సంబంధించింది.

"నేనొచ్చి లోపలికి తీస్కపోవాలని
కడపకాన్నే కూలబడ్డట్టు..
నీ కండ్లపొంట నీళ్ళు
బొటబొటా రాలుతున్నట్టు."


"బట్టలుతుక్కొని ఎర్రగైన
లేత చేతుల్లల్ల కట్టెల్లసంచితో
నువ్వింకా అక్కన్నే
నిలుసున్నట్టు..
గనపడంగనే
ఉరుక్కుంట వచ్చి
కావలించుకుని
కండ్లు తుడుసుకున్నట్టు.."
ఇక్కడ సందర్భంలోని స్థితిని,అందులోని వ్యక్తి స్థితిని చెప్పడం కనిపిస్తుంది.అనుబంధాలు పెనవేసుకున్న అనేకసందర్భాలని చెప్పడానికి విశదీకరణ(Elaboretion)అనే నిర్మాణ సూత్రాన్ని ఒకదాన్ని ఇందులో ఉపయోగించారు.పండుగ సందర్భాన్నించి జీవితాన్ని స్పర్శించే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది.నిజానికి సంభాషణ శైలీ ఈనాటకీయ లక్షణాన్ని చెబుతుంది.

"రెండేండ్లు నువు రాలేనప్పుడు
చెల్లెనే రెండ్రెండు కట్టింది.
నువ్వు చెయ్యిపట్టుకునే తీరు
గదెప్పుడు నేర్శిందో తెల్వలే.."

"సాగతోల్తాంటే
అమ్మ నా చేతిల
నీ చెయ్యిపెట్టినప్పుడో
నల్ల పూసలు గుచ్చినంక
కార్ల నిన్ను తీస్కపోయేటప్పుడో
నిమిషమన్నా
దుక్కించకపోతిని!"

ఈవాక్యాలు తను సందర్భాన్నించి దేన్ని అనుభవిస్తునాడు అనేది స్పష్టమవుతుంది.కవిత రచనలోని స్వరాన్నించి తాననుభవిస్తున్న అంశాలు తెలుస్తాయి.అర్థ దిశలో స్వరం కవిత్వంలో తెచ్చే విస్తృతజీవితాన్ని గురించి ఐ.ఏ.రీచర్డ్స్ ప్రస్తావించారు.ఇందులో ఆసంప్రదాయంకొనసాగింది.

తెలంగణాజీవద్భాషలో సాధరణంగానే ఉద్వేగమైన,సాంద్రమైన లక్షణాలున్నాయి ఈఅంశాలని నందకిశోర్ బాగాఉపయోగించుకున్నరు.మంచి కవితని ఓ ప్రత్యేక సందర్భంలో అందించినందుకు నంద కిషోర్ కు అభినందనలు.--
                              
                       

                                                                                      















                                                                                                                      _____ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

కోడూరి విజయ్ కుమార్ కవిత:ఒక సంభాషణ కోసం




చాలా కాలం క్రితం ఓ మిత్రుడు"ఫలానా కవిత-మానవీయత"అనే అంశం మీద రీసెర్చ్ చేస్తున్నానన్నాడు.వెంటనే ఇంకో మిత్రుడు"కవితలో మానవీయతని ప్రత్యేకంగా వెదకాలా?అది లేకపోతే కవిఎలా అవుతాడు?"అన్నాడు.రామాయణంలోని"మానిషాద"శ్లోకం నించి ఇప్పటివరకు ఈధార ఇలా సాగాల్సిందే.


వచ్చిన ఏవాదకవిత్వపు కొత్తదనాన్ని గురించో అధ్యయనం చేస్తుంటాం గాని.దాని సారాంశాన్ని పట్టించుకోం.గత పదేళ్లుగా పోరాడుతున్నప్పుడు(ఆరుపదులైనప్పటికీ)రెండు వైపులా భావోద్వేగాలు(ప్రజల్లో)ఎక్కువైనపుడు సంభాషణలు సాంత్వన నిస్తాయి.తెలంగాణా ఉద్యమం ఇలాంటి జీవనాస్తిత్వాలను సారవంతం చేసింది.వేనేపల్లి పాండురంగా రావు "కావడి కుండలు"తీసుకు వచ్చారు.ఆమధ్య తెరవేకవిసమ్మేళనం ఇలాంటివి కొన్ని కనిపిస్తాయి.

కోడూరి విజయ్ కుమార్ గారి కవిత"ఒక సంభాషణ కోసం" ఇలాంటిపనికే పూనుకుంది.తానుగా చెప్పుకున్నట్టు (నాకు అర్థమయినంతలో కూడా)ఆయన లో బయటి కల్లోలమే ఎక్కువ.ఈ కల్లోలాన్నించే వర్తమాన పరిస్తితులనుంచి ఓ సారవంత మైన స్నేహాన్ని అన్వేషిస్తున్నారు.


"ఒక సందేహమేదో ఇంకా తొలిచి వేస్తోంది
నీ వేదననీ కాస్త అక్కున చేర్చుకోవాలని వుంది"

"ఇప్పుడు కూడా నా నేల కన్న కలని ఒక
మాంత్రికుడు పన్నిన వలగానే చూస్తున్నావు'

కోడూరి కవితకు తానే మార్గంలో నడవాలోతెలుసు.ఓ ప్రాంతీయ కవితకుండాల్సిన ధారుడ్యం ఆతాలూకు స్పృహ అడుగడుగునా కనిపిస్తుంది.తెలంగాణా అడుగడుగునా తనను కోల్పోయిన అంశాన్ని చెబుతారు.ఇందులో కనిపించే వచనం సారవంతమైన సంఘర్షణని వ్యక్తం చేస్తుంది.

"మా మాతృభాష ఒక అనాధ"
"అది వెండితెర హాస్యపు సరుకైనపుడే
ఎర్రబడిన మా ముఖాలని చూడవలసింది'
"ఈ నేల మరొక పోరాటానికి సిద్ధమయ్యాక కూడా
ఇదొక సాధ్యం కాని స్వప్నం అనే నిర్దారించావు "


విజయ్ సమాజపులోతుల్ని,దానికుండే చరిత్రని తెలిసిన కవి.గతంలోనూ ఒకటి రెండు కవితలు రాసారు."అనంతరం"లో ఉన్న 'కొంత కాలంతరువాత కొన్ని ప్రశ్నలు" కవిత ఇలాంటి దృష్టినే ప్రసారం చేస్తుంది.పల్లెలు నగరాల్లో కలసిపోయిన ఉదంతాన్ని కూడా చాలాకవితలు ఉదహరించాయి.గతంలో ప్రత్యెకంగా పల్లెల గురించి రాయకున్నా"గ్లోబల్ సాంగ్"(అక్వేరియంలో బంగారుచేప)లాంటి కవిత రాసిన విజయ్ ఈ అంశాన్ని ప్రస్తావించటం కొత్తగాదు.

"పల్లెల రక్తమాంసాలు పీల్చి వెలసిన నగరం
సకల ఐశ్వర్యాలు కొలువైన రాజభోగం
ఈ నగరానికి ఇప్పుడు వెల కట్టవలసిందే గానీ
అప్పుడే మా రక్త మాంసాలకు కూడా
ఒక వెల కట్టి వుంటే బాగుండేది !"

కాలపు గమనాన్ని పట్టుకుని ఈచరిత్రనంతా ఒక సంభాషణ లో తెచ్చారు.ఈ కాలానికి కవలసిన కవితని అందించారు విజయ్ 

   
                                         

                                                                                                               _____ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

చాంద్ కవిత:ఆమె-నేను



ఏదైనా జరిగినప్పుడు దీనికి నేనే కారణం అనిభావించడం.ఓ సందర్భాన్ని పరోక్షంగా అలా చిత్రించడం.ఓ వ్యక్తిత్వాన్ని అలా పరిశీలించడం కనిపిస్తుంది.నిజానికి మనోవైఙ్ఞానికవేత్తలు మనలోనిరెండురకాల దర్శనాలు దీనికి కారణమని అన్నారు.ఒక సందర్భాన్ని Possitive,Negitive మార్గాలనించి చూడ్డం వల్ల ఇలాంటివి జరుగుతాయని అన్నారు.సాధరణంగా ఇవి సత్యాన్ని వెదికేప్పుడో,ప్రస్తావిస్తున్న వ్యక్తి,ప్రాంతం మొదలైన వాటిమీద ప్రేమాభిమానాల్ని పెంచుకున్నప్పుడో కలుగుతాయి.

విమర్శలో నియతివాదం(Determinism)ఇది సంఘటనలనుండి కారణాలను అన్వేషిస్తుంది.ఒక్కోరకమైన భావజాలాలు కలిగిన వారు దీన్ని ఆమార్గంలో అర్థం చేసుకుంటారు.దృగ్గోచర అంశాధ్యయనం(Phenomenology)కూడ పూర్తిగా ఇలాంతిది కాకపోయినా దీనికి దగ్గరదే.పూర్వావగాహననుపక్కకు పెట్టి(కొత్తగానో,మళ్లె పూర్వంలానో0తటస్తంగా పాత్రని చిత్రించి దానిద్వారా చైతన్యాన్ని స్ఫురింపజేయడం.

జీవితంలో కలిగే సంబంధాలలో ఒక తప్పునుగురించిన వివరణ ఒకటి చాంద్ కవితలో కనిపిస్తుంది.ఇందులో స్త్రీ పాత్రని ఉన్నతీకరించారు.ప్రాచీన సాహిత్యంలో ఇలాంటివి కనిపిస్తాయి.విశాద సారంగ ధర నాటకంలో రాజుపాత్ర ఇలాప్రవర్తిస్తుంది.

ఆమేజీవితాన్ని సమర్పించడం,అతను పొరపాటు చేసాడు.తరువాతి పర్యవసానం,ఆమెను ఉన్నతీకరించడం ఇవి ఇందులోని అంశాలు.

"ఆమె
ఒక తెల్లని కాగితాన్ని చేతికిచ్చి" ఇందులో కాగితం జీవితానికి ప్రతీక తరువాతి వాక్యాల్లో రాయడం జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దడం అనే క్రమంలో వాడారు.రెండో వాక్యంలో ఆమె హెచ్చరిక కూడా ఉంటుంది.
"" -కానీ ఒక్కటి గుర్తుంచుకో
నువ్వేమి రాసినా చేరుపలేవు
ఎందుకంటే నీ ప్రతీ రాత
గుండె గదిలో పదిలమైపోతుంది
నీ జ్ఞాపకంగా ...
అని చేతిలో ఒదిగిపోయింది
నిండు జీవితాన్ని అందిస్తూ"
పొరపాటు జీవితాన్ని శాసించిన అంశాన్ని చిత్రించారిందులో..

"గుండె నిండిన కన్నీళ్ళు ఒలికిస్తూ
రాసాను 'నన్ను క్షమించు ' అని"
"కానీ... ఆమె
ఒక కల్మషంలేని నవ్వు
సజీవంగా నాకిచ్చివెళ్ళిపోయింది"
ఈరెండువాక్యాలు ఇందులో జీవత్వాన్ని సంచలింపజేసే వాక్యాలు.నిర్మాణానికి సంబంధించి వాక్యాలపై ఇంక డ్ర్ష్టి పెట్తాల్సింది...మొదటినించి ఎక్కువ భాగం కథనాత్మకత(neretion)కనిపిస్తుంది.చివరి వాక్యాల్లో ఉండే సాంద్రతని ఇంకా ప్రదర్శించే అవకాశం ఉంది.చాలా చిన్న కవిత అయినా ఇందులోని సంధర్భం నించి గమనించ దగ్గ సందేశం ఉంది

చాలామందికూడా గమనించ వలసింది వాక్యాల్లోని పదాల మధ్యసంబంధాన్ని(Link).యూనిట్లుగా వ్యక్తం చేసినా దీన్ని సాధ్యం చేసుకోవాలి.చాంద్ గారికి జీవితాన్ని గమనించే స్పృహ తెలిసింది.ఎక్కువగా చదవడం వల్ల మరిన్ని నిర్మాణసంబంధంగా నేర్చుకోవచ్చు.చాంద్ గారినుండి మరింత మంచి కవిత్వాన్ని ఆశించడం ఇక మనవంతు.అభినందనలు చాంద్ గారు.

_____ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

శ్రీ మోదుగు కవిత-మరికొన్ని నూకలు

కవులచుట్టూ కొన్నిస్వభావాలు అల్లుకొని ఉంటాయి.వీటన్నిటి ప్రభావంకవిపై ఉంటుంది.అది ప్రాంతం,విద్యార్హతలు.వృత్తి ప్రవృత్తి ఇవిఏవైనా కావొచ్చు.కవి తీసుకునే వస్తువులే కాదు.నిర్మాణపరికరాలుకూడా ఆయా స్వభావాలనానుకునే ఉంటాయి.రకరకాల వృత్తులలో ఉన్నవారు సాహిత్యంలోకి రావడంవల్ల వస్తువులు,నిర్మాణపరికరాలు మొదలైన వాటి వైశాల్యం పెరుగుతుంది.అనేక కొత్తవిషయాలు చర్చకు వస్తాయి.


శ్రీమోదుగు గారు వైద్య పరిభాషతో,ఆ వాతావరణంలోని అంశాలనేతీసుకుని స్పందిస్తూ "మరికొన్ని నూకలు"రాసారు.గుండెల్లో నెప్పి మొదలై అదిస్థిమిత పడక కొంత ప్రయత్నంతరువాత స్వాంతన చేరడందాక ఈకవిత సాగుతుంది.ఇందులోని అంశాలని మానసికోద్వేగంతో చిత్రించారు.

ఇందులో శ్రీమోదుగు గారు చిత్రించిన పద్దతి,అందుకు ఉపయోగించిన పదాలు,పరిభాష గమనించదగింది.గతంలోనూ సాహిత్యంలో ఇలాంటిశైలి డా.ధేనువకొండ శ్రీరామ్మూర్తి కథలు"మోహతిమిరం"లో,ఈ మధ్య వచ్చిననవల"డా.సుందర్ రావు.ఎం.డి."లలో కనిపిస్తుంది.

ఇందులో వైద్య శాస్త్రానికి సంబంధించికొన్ని పదాలు కనిపిస్తాయి.

"యాస్ప్రిన్ హెపారిన్ లు చేతులెత్తేసి సిగ్గుపడుతున్నాయ్"
"thrombolytics రక్తం తో వీర పోరాటం మొదలెట్టినట్లుంది"

యాస్ప్రిన్,హెపారిన్-ఈ రెండూమెడిసిన్స్ హెపారిన్ రక్తం గడ్దకట్టకుండ ఆపేందుకు ఇస్తారు.ఇది గడ్డకట్టిన రక్తాన్ని కరిగిస్తుంది కూడా.యాస్ప్రిన్ బ్లీడింగ్ కాకుండా ఉండడంకోసం ఉపయోగిస్తారు,..thrombo lytics..థ్రాంబస్ రక్తం గడ్దకట్టటం ..lytics కరిగించే ప్రక్రియ.నిజానికి ఇవి సామాన్య పాఠకుడినించి ఎక్కువ ఙ్ఞానాన్ని అపేక్షిస్తాయి.

వీటిని చాలా సమర్థవంతంగాకవితలో ప్రయోగించారు.ఒక నెప్పి కలగడం నుండి మళ్లీ సానుకూల పడేదాకా ప్రతి అంశాన్ని కవిత్వం చేయడంలో దర్శనం,దాని వెనుక ఉన్న ఙ్ఞానం స్ఫుటంగా కనిపిస్తాయి.

"కలుక్కు మంది గుండెలో ఎప్పటిలా నీవేనేమో అని సరిపుచ్చు కున్నా
కాని మంట క్రమ క్రమంగా పెద్దదవుతుంది "

"నిను తలుచుకుంటూ బతుకును సాగాతీస్తుంటే
గుండె ఒక్కొక్క దారిని మూస్తోందని ఇప్పుడే తెలుస్తుంది"

"నెమ్మదిగా నా మనోఫలకం విడివడి కన్నులు తెరిచిన వేళ
జీవితం నాకిచ్చిన బహుమతి మరికొన్ని నూకలు "

హృదయంగల వైద్యులు రోగిని ఎన్ని దశల్లో ,ఎంత మానవీయ దృష్టితో పరిశీలిస్తారో ఇందులో అర్థమవుతుంది.మొదటి వాక్యంలో నెప్పి ప్రారంభాన్ని,రెండవ వాక్యంలో రోగి మానసిక సంఘర్షణని,మూడులో స్వాంతన పడిన స్థితిని చిత్రించారు.అన్నిటికీ మించి ఒక తండ్రి-కూతురు మధ్య ఉండే సంబంధాన్నొకదాన్ని స్పర్శించారు.

"నీళ్ళు కొమ్మరించినట్లు తడిచి ముద్దవుతున్నా నీ జ్ఞాపకాల వర్షంలా
బయట అదే వర్షం అదే చిరుజల్లు"
"నా చిట్టి తల్లి మోముని చూసి 'నేను కూడా ఉండకపోతే నీకు ఎలా తల్లీ అనుకున్న క్షణం '
జీవితం నాకిచ్చిన బహుమతి మరికొన్ని నూకలు ........."

సాధారణంగా వినిపించే "నూకలు చెల్లటం"అనే జాతీయంలోని అంతరార్థాన్ని వాడుకున్నా ఈకవిత ద్వారా సాధించిన నిర్మాణం చాలాగొప్పది.ఇది కేవలం చక్కని కవితేకాదు..చిక్కని కవితకూడా.మంచి కవిత అందించినందుకు శ్రీమోదుగు గారికి అభినందనలు.

                                                                                                                             ______ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

రాళ్లబండి శశిశ్రీ గారి కవిత

సృజనకారులు,లేదా కవులు ఎప్పుడు పుడతారు అనే ప్రశ్నకి మనోవైఙ్ఞానిక వేత్తలు ప్రకృతికి,సమాజానికి మనిషికి మధ్యన ఉండే ఆకర్షణ,సంఘర్షణనుంచి అనితేల్చేసారు.దానికి కారణం భౌతికంగా ,మానసికంగా ఈ అంశాలమధ్య ఉండటం కావొచ్చు.దీనికి కాస్తా ముందుకు వెళ్లాక ఒకే వ్యక్తి ఈ రెండు స్థానాలనుంచికూడా భిన్న కాలాలలో మాట్లడవచ్చుననేదీ వినిపిస్తుంది.

శశిశ్రీ గారు ఇలాంటి సంఘర్షణ నుండే కవితని రాసారు.ప్రతి వ్యక్తికి సమాజంలో తనను పోలిన ప్రతిబింబాలు ఉంటాయి.ఈ ప్రతిబింబాల వల్ల సామూహిక చేతన ఒకటి కలుగుతుంది.చాల మందిలో సామూహికత ధ్వనించడానికి అది ఒక కారణం.ఈ కవితలోనూ ఈఅంశం కనిపిస్తుంది.


శశిశ్రీ గారు ప్రస్తావించిన అంశం "వ్యక్తిత్వం"రూపు దిద్దు కొనటం గురించి.మొదటి భాగం"స్థితి"నించి సాగుతుంది.ఇది సాధరణ ఉద్వేగం.


"సాంప్రదాయపు మూఢభావాల/అడ్డుగోడలు చేధించలేక
కట్టుబాట్ల ఇరుకు వీధుల్లోనే/తిరిగా తిరిగి అవే దారులవెంట"

ఈ ఉద్వేగం క్రమంలో తాత్వికతని ధ్వనిస్తుంది.సమాజంలోని లక్షాలు సామూహికాలు .కాని ప్రయాణాలు కాదు.ప్రయాణాలు వైయ్యక్తికమే.కాని వీటికి సామూహిక చేతన ఉంటుంది.ఈ అంశం కవిత్వీకరించడం కనిపిస్తుంది.


"క్షణకాలం ఆగా/అలసిన మనసుతో/చుట్టూ చూస్తే తెలిసింది
నిశ్శబ్ద గీతాన్ని ఆలపిస్తూ/ఒంటరిగా నిలబడిపోయానని"

"ఒంటరితనం కాదేమో అది/చుట్టూ ఉన్నవారి భావాలతో
ఏకీభవించలేని జడత్వమది"

"నిశ్శబ్దం కాదేమో అది/అభిప్రాయాన్ని వ్యక్తపరచలేని
నైరాశ్యమది"

ఒంటరిగా వెళుతున్నానన్న బాధ,తనవైన వ్యక్తిగత ఆలోచనలు,ఇతరుల ప్రవర్తన పట్ల ఉండే నైరాశ్యం ఇవన్నీ ఈ వాక్యాల్లో కనిపిస్తాయి.ఈ సంఘర్షణ తరువాత అంతర్మథనంలోంచి వ్యక్తిత్వం రూపు దిద్దుకున్న అంశాన్ని చెబుతారు.

"ఆనిరాశలో ఆవిర్భవించిన/అంతర్మధనం
పరిణతి చెందిన/ఆలోచనకు ప్రాణం పోస్తే
నావ్యక్తిత్వం స్థిరత్వం దాల్చి/కాంతికిరణమై భాసిస్తోంది"

శశిశ్రీ గారికి ఊహకు తగ్గట్టుగా వాక్యాలని తీర్చిదిద్దటం తెలిసింది.మరిన్ని మంచి కవితలు అందిస్తారని ఆశిద్దాం.అభినందనలు శశిశ్రీ గారు.


సాధరణంగా తొలిదశల్లో పదాల పునరుక్తి ఎక్కువ.అది ఉద్వేగాన్ని కలిగించేదయితే అవసరమే.కాకుంటే అనుభవం దాన్ని దూరం చేస్తుంది.ఇప్పుడువస్తున్న కవిత్వపు వస్తువును,భాషని కొత్తగా రాస్తున్న వాళ్లు
మరికొంత ప్రత్యేకంగా గమనించాల్సిన అవసరం ఉంది.


                                                                                                                               ______ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

స్వాతీ శ్రీపాద గారి కవిత: నదులూ,స్వప్నాలూ




ఒక అంశాన్నో,సందర్భాన్నో ఎన్నుకుని దాన్ని వర్ణిస్తూ రాసే కవిత్వాన్ని వర్ణనాత్మక కవిత్వం(Discriptiv poetry)అంటారు.వర్ణన అత్యంత ప్రధానంగా ఇందులో కనిపిస్తుంది.

స్వాతీ శ్రీపాద అలాంటి వర్ణనతో రెండురూపాలని తీసుకుని రాసిన కవిత"నదులూ..స్వప్నాలు".రెంటిలో ప్రవాహదిశని వర్ణిస్తూ రాసిన కవిత ఇది.ఒకటి ఆరోపభావం అనేది అర్థమయ్యేదే.కాని వర్ణనతో సమర్థనీయమైన గమనాన్ని సాధించారు.

స్వాతీ శ్రీపాదగారి కవితలో గమనించాల్సిన అంశాలు కొన్ని ఉన్నాయి.వాక్యాలు చాలా పెద్దగా సుమారు ఒక యూనిట్ అంతానిండిపోయేవిగా ఉంటాయి.అయితే ఇవి కొన్ని పొట్టి వాక్యాల సమూహం

"కనురెప్పల తలుపులు మూసినా, తెరిచినా,
ఆల్లి బిల్లిగా అటునుండి ఇటూ, ఇటునుండటూ
ఎగిరే తూనీగల్లా పరుగులు తీసే నదులు
మనసు లోలోపలి పొరల నుండి
మౌన శూన్యాలను దాటి
పరిచిత పలకరింపుల నును వెచ్చని
హృదయసీమ కనుమలలోకి
కాస్త అలవోక గా రాత్రి భుజాలపై వాలే
వెన్నెల రెక్కలా కదలి వెళ్తుంటాయి "-ఇలాంటి వాక్యాలని సాధక వాక్యాలు(Praacteesed sentences)అంటారు.క్రమాన్ని కొంత మార్చి రాయటం.ఇందులో ఒక వాక్యం రెండు వాక్యాల మధ్య సంధాయక సంబంధాన్ని కుదురుస్తుంది.

ఇందులో ఒక వాక్యాన్ని గమనిద్దాం.
"మనసు లోలోపలి పొరల నుండి/మౌన శూన్యాలను దాటి"
ఇది అలాంటి వాక్యమే.ఒక క్రమాన్ని దీన్నుండి అర్థం చేసుకోవచ్చు.
"మనసు లోలోపలి పొరల నుండి/మౌన శూన్యాలను దాటి
కనురెప్పల తలుపులు మూసినా, తెరిచినా,
ఆల్లి బిల్లిగా అటునుండి ఇటూ, ఇటునుండటూ
ఎగిరే తూనీగల్లా పరుగులు తీసే నదులు"
పై వాక్యం మరో వాక్యంతోనూ సంబంధాన్ని కలిగివుంది.

"మనసు లోలోపలి పొరల నుండి
మౌన శూన్యాలను దాటి
పరిచిత పలకరింపుల నును వెచ్చని
హృదయసీమ కనుమలలోకి
కాస్త అలవోక గా రాత్రి భుజాలపై వాలే
వెన్నెల రెక్కలా కదలి వెళ్తుంటాయి "

ఈక్రమంలో మొదటివాక్యం "నదులు"అనే పదం వల్ల నదుల్ని,రెండో భాగం "రాత్రి,పరిచిత పలకరింపులు,"వంటివాటివల్ల వెన్నలరెక్క స్వప్నానికి ప్రతీకగ కనిపిస్తుంది.ఇలాంటి వాక్య నిర్మాణాలను వర్ణాత్మక కవితనుంచి ఎన్నిటినైనా సాధించవచ్చు.

అదేస్థాయిలో కళాత్మక అంశాలుకూడా కనిపిస్తాయి.స్వాతీ శ్రీపాద లోనూ ఇలాంటివి అనేకంగా ఉన్నాయి.

"ఋతువులు గొర్రెపిల్లలై అడుగులో అడుగేసుకుంటూ
దారి తప్పే యోచనే చెయ్యవని?"

"సుతి మెత్తని పాదాలకాలి వేలి కొసలపై జారే
వెండి మట్టెల మెరుపు"

"ఎక్కడినుండో ఏ చిత్ర కారుడి చేజారిపడిన
రంగుల సమూహంలా ఉన్నట్టుండి
మొలుచుకొచ్చే సుమసమూహాల వసంతహేలా "

ఇలాంటి మార్దవమైన వాక్యాలు చాలా ఉన్నాయి ఈ కవితలో.'వెండిమట్టెల మెరుపు""ఋతువుల గొర్రెపిల్లలు"కొత్త ప్రయోగాలు.ప్రకృతి సంబంధమైన అంశాలని చెబుతున్నప్పుడు కవుల్లోని ప్రతిభ ఇలాంటికవితల్లో కనిపిస్తుంది.మంచి కవితనందించిన స్వాతీ శ్రీపాద గారికి అభినందనలు.

______ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

రాజేందర్ జింబో కవిత-'బిట్స్ అండ్ క్లిక్స్' 

తెలుగులో 1990కాలనికి కాస్త అటు ఇటుగా ఎక్కువ వినిపించేపదం ప్రపంచీకరణ(Globalisetion).అనేక అంశాలతో పాటు సాహిత్యాన్ని కూడా ఒక కుదుపు కుదిపిన అంశం.అనేకమంది బుద్దిజీవులు ముక్త కంఠంతో వ్యతిరేకించిన అంశం.

80వ దశకంలో ప్రపంచ పెట్టుబడిదారీ వ్యవస్థలో సంక్షోభాలు తలెత్తటంతో అప్పటివరకూ ఆచరణలో ఉన్న కీన్స్ ఆర్థిక సూత్రాలు దాన్ని పరిష్కరించ లేకపోవడంతో అప్పటి అమేరికా అధ్యక్షుడు రీగన్,బ్రిటీష్ ప్రధాని మార్గరేట్ థాచర్ "వాషింగ్టన్ కాన్సెన్సస్ పేరిట కొత్త ఆర్థిక విధానాలు తెచ్చారని నిపుణుల వివరణ.అందులో భాగంగా బహుళ జాతి సంస్థలు,ఐ.ఎం.ఎఫ్,ప్రపంచ బాంక్ సర్దుబాటు విధానాలను ప్రపంచ దేశాలపై ప్రయోగించాయి.ఇది భారత దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థనుకూడా ఇబ్బందిలో పడేసింది.

తెలుగులో ప్రపంచీకరణ ప్రభావం సాహిత్యంలో కనిపిస్తుంది."ఇండియా ప్రైవేట్ లిమిటెడ్"పేరుతో జూకంటి జగన్నాథం.కవితా సంపుటిని తెచ్చారు.గుడిపాటి"గ్లోబలైజేషన్"పేరుతో పుస్తకాన్ని తెచ్చారు.ఈ మార్గంలోనే"గ్లోబల్ ఖడ్గం"సంకలనం వెలువడింది.కవుల వ్యక్తిగత సంపుటాలు కూడా అనేకంగా వచ్చాయి.

"The liberal virus"(samir amin),"Under standing globaliseation"(Tony sachirato),"The world is flat"(Thomas friedman)మొదలైన పుస్తకాలు.ఈ అంశాన్ని సమర్థించాయి.అంతో ఇంతో తెలుగులోనూ ఇలాంటి సందర్భాలు లేక పోలేదు.కల్లూరి భాస్కరం గారు "వార్త" ఎడిట్ పేజీలో"ప్రపంచీకరణ తెలుగు సాహిత్య స్పందన"పేరుతో వ్యాసాలు రాసారు(27.2/3.3/10.3.2006).

ప్రపంచీకరణ ప్రభావాలని చిత్రిస్తున్న సందర్భంలోనూకవిత్వంలో కొన్ని దశలని గమనించవచ్చు.
1.తొలిదశలో కమ్యూనిస్ట్,మార్క్సిస్ట్ సిద్దాంత భూమిక తో తిరస్కరించడం.2.పల్లెల విధ్వంసం3.సంస్కృతి సంప్రదాయాల క్షీణత.కొత్త సంప్రదాయాల ప్రవేశం.4.కులవృత్తుల విధ్వంసం5.వలసలతో ప్రపంచమంతా ఒక్క నీడకి రావడం.మానవీయ సంబంధాల విధ్వంసం.

రాజేందర్ జింబో గారికవిత వీటన్నిటికి భిన్నంగా క్షణాల్లో జరుగుతున్న అనేక మార్పులను కవిత్వీకరించింది.ఆయన కొత్త సంపుటి "చూస్తుండగానే.."లో ఇలాంటివి కనిపిస్తాయి.ఈ కవితలోనూ మానీటర్,క్లిక్ లతో ప్రపంచం నడుస్తున్న అంశాన్ని వివరించారు.

"అంతా ఆన్‌లైన్ ఈ మెయిల్, ఈ గవర్నెన్స్
ఈ ఫైలింగ్ అఫ్గనిస్తాన్ నుంచి లాడెన్ వరకు అంతా మానిటరే
అమ్మను చూడాలన్నా అమ్మాయితో మాట్లాడాలన్నా మానిటరే
ఆటలు ఆనందాలు అన్నీ మానిటర్‌లోనే "

రాజకీయం.తీవ్రవాదం,కుటుంబ సంబంధాలు అన్నీ ఈ అధునిక కాలంలో దేనిపై ఆధార పడుతున్నాయనే అంశం పైవాక్యంలో కనిపిస్తుంది.తొలిదశలో టి.వి.ని వ్యతిరేకించడంకనిపించేది,ఇప్పుడు ఆస్థానాన్ని "కంప్యుటర్" ఆక్రమించింది.
మనిషి తనకుతాను దూరమవుతూ,మనిషితనం వ్యర్థమౌతున్న అనేక సందర్భాలుకూడా ఇందులో కనిపిస్తాయి.

"ఇక, మట్టికి, సున్నానికి స్థానం లేదట మాంసానికి రక్తానికి విలువ లేదట"

"అంతా ఆన్‌లైన్ మనిషి మౌస్ అయి
కుంచించుకుపోయినట్టు మౌస్ మనిషై శాసిస్తున్నట్టు
మౌసే మనిషిని కాటేస్తున్నట్టు ఫీలింగ్ "

భాషా పరంగా గానీ,ఊహపరంగా కానీ,వ్యక్తీకరణ విషయంలో గానీ పెద్దగా పాఠకుడినుండి ఙ్ఞానాన్ని కోరకుండా అనేక విషయాలని మనసుకందించే శైలి రాజేందర్ జింబో గారిది."హాజిర్ హై"నుండి ఇప్పటి వరకు ఆయన కవితలో ఒక బలమైన మానవీయ స్పృహ,జీవితేచ్చ కనిపిస్తాయి.ఆయన కవిత్వాన్ని చదవడం వల్ల ఇలాంటి అనేక విషయాలు అర్థం చేసుకో వచ్చు.మంచికవితని పంచుకున్నందుకు మితృలకు కృతఙ్ఞతలు.


                                                                                                                            ______ఎం.నారాయణ శర్మ

కవిత్వ విశ్లేషణ

వినోద్ కుమార్  కవిత :నువ్వు కల్లోకొచ్చాక



"యఃపూరయం కీచక రంద్రభాగాత్ దరీముఖోత్తేణ సమీరణేన
ఉద్గాస్యతామిచ్ఛతి కిన్నెరాణాం తానప్రదాయిత్వ మివోపగంతుం"

(అడవిలో వెదుళ్లరంధ్రభాగాలలో నిండుకున్న గాలి ఆ వనంలో సంచరించే కిన్నెరల గానానికి తానాన్ని పాడుతున్నట్టుగా ఉంది)-అడవిలో గాలివీచినప్పుడు వినిపించే పిల్లగాలి ఈలను కాళిదాసు ఇలా చిత్రించాడు.ప్రాచీన కావ్యాలల్లో ఇలాంటివి అనేకంగా కనిపిస్తాయి.

నిజానికిదీన్నిభావకవిత్వంలానో,అనుభూతిలానో,కళాసౌందర్యభావనలనించో విశ్లేషించుకోవచ్చు.వీటిలో వెంట్రుకవసి భేదాలున్నాయి.ప్రాచీనులు ఇలాంటిదాన్ని "ఆత్మకళ"(Artistic sole)అన్నారు.ఇంద్రియాలకు కలిగే అనుభూతి ఆత్మానుభూతి.

వినోద్ గారి కవితలో ఈఅందమైన సౌందార్యాన్వేషణకి స్వప్నం, ఆస్వప్నంలో చూచిన వ్యక్తి కారణాలు.ఆ స్పర్శ నుంచి తాననుభవించిన సౌందర్యం రెండు కళాత్మక వాక్యాలను నిర్మించేలా చేసింది.

"నువ్వు కల్లోకొచ్చాక" కవితలో మొదటి రెండు వాక్యాల్లో తాను తన కఠినత్వాన్నించి సున్నితత్వంవైపు మరలుతున్న అంశాన్ని చెబుతారు.ఆతరువాత రెండు వాక్యాలు తానుపొందిన సౌందర్యానుభూతిని చిత్రిస్తాయి.చివరి భాగాలుకూడా భౌతికమైనవే.

కళాసౌందర్య సృజనలో ప్రాథమిక దశలో ప్రవేశ,నిష్క్రమణాలను సృజిస్తారు.ఈ కవితలో ఆ సంప్రదాయం కనిపిస్తుంది.

"పక్షుల కిచకిచలధ్వనులు
గుళ్ళో సుప్రభాతానికి సంగీతాన్ని కూర్చుతూ,
వింతగా నా మనసును కదిలిస్తున్నాయి" !

"ఇప్పుడే రేయి తెరను తొలగిస్తున్న రవి;
మొదట నన్నే చుంబించినట్లు,
తొలి వేకువ కిరణాల స్పర్శ నాలో మార్పుకు తెరతీస్తోంది !"

ఈరెండు వాక్యాలు మంచి కళాధర్మాన్ని కలిగిన వాక్యాలు.చివరి,మొదటి రెండు భాగాలు తన దర్శనానికి ఆధారాన్ని తెచ్చాయి.పూర్వంలో వచ్చిన స్వప్న కావ్యాలు ఇలాంటి చిత్రణనిచేసాయి.

ఇలాంటి చిత్రణలవల్ల కల,అందులోనివ్యక్తి ప్రాతిపదికంగా దర్శనానికి వాహికలాగా ఉపయోగ పడతారు.రామయణంలోనూ త్రిజట వృత్తాంతం ఇలాంటిదే.స్వప్నం భౌతిక మార్పుని ఉద్దేశిస్తోంది.

"నా హృదయాన్ని మార్చిన
ఈ ఉదయం నా జీవితంలో ప్రత్యేకమైనది !"
"రాత్రి యే కలలో నువు గుర్తొచ్చావో తెలియదు గానీ అదెంతో పవిత్రమైనది !"

వచనంలో వ్యక్తి ప్రాధాన్యత ఉందికాని,అన్వయంలో చిత్తమే ప్రధానం.కళాత్మక మైన ఊహలని చేజిక్కించుకున్న వచనం వినోద్ గారిది.మరింత కళాసాధనతో మరిన్ని మంచి కవితలు ఈకవినించి రావడానికి ఎంతోకాలం పట్టదు.అభినందనలు వినోద్ గారు.

                                                                                                                  _______ఎం.నారాయణ శర్మ